فصلنامه مکتب درس آموز حاج قاسم سلیمانی

فصلنامه مکتب درس آموز حاج قاسم سلیمانی

تحلیل راهبرد عمل مقدس در سیاست خارجی ایران: مطالعه موردی روابط ایران و عراق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشگاه علوم دریایی امام خمینی(ره)، نوشهر، ایران
چکیده
روابط ایران و عراق همواره تحت‌تأثیر عوامل پیچیده‌ای از جمله ملاحظات تاریخی، ژئوپلیتیکی و فرهنگی بوده است. علی‌رغم اشتراکات مذهبی و فرهنگی، این دو کشور با چالش‌هایی همچون جنگ هشت‌ساله، اختلافات ارضی و رقابت‌های منطقه‌ای مواجه بوده‌اند. در این میان، مفهوم عمل مقدس که توسط شهید قاسم سلیمانی مطرح شده است، به‌عنوان یک رویکرد متمایزدر سیاست خارجی ایران در قبال عراق، نقشی کلیدی ایفا کرده است. برخلاف راهبردهای کلان متعارف که اغلب بر اعمال قدرت سخت و سلطه‌جویی تأکید دارند، عمل مقدس بر پایه ارزش‌های اخلاقی، بشردوستانه و دینی استوار است و هدف آن ایجاد ثبات پایداروهمبستگی منطقه‌ای است. این پژوهش بااستفاده از روش توصیفی تحلیلی و تحلیل محتوای کیفی، ابعاد و تأثیرات راهبرد عمل مقدس را در روابط ایران و عراق بررسی می‌کند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که این راهبرد نه‌تنها به افزایش نفوذایران در ساختارهای امنیتی و سیاسی عراق انجامیده است، بلکه به کاهش وابستگی این کشور به قدرت‌های خارجی نیز کمک کرده است. همچنین، عمل مقدس توانسته است به‌عنوان الگویی در تعاملات منطقه‌ای، جایگزینی برای رویکردهای مبتنی بر قدرت سخت و نفوذاجباری باشد. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که راهبرد عمل مقدس، از طریق چهار بعد اصلی یعنی جلوگیری از خودمحوری در عرصه بین‌الملل، توسعه روابط ژئوپلیتیکی مبتنی بر همکاری،اولویت‌دهی به منافع مشترک، وعدم وابستگی به پیوندهای قومی و نژادی در روابط خارجی، به‌عنوان یک چارچوب عملیاتی در سیاست خارجی ایران قابل‌تعریف است. این رویکرد، نه‌تنها به تحکیم روابط ایران وعراق کمک کرده، بلکه می‌تواند به‌عنوان الگویی برای سایر تعاملات منطقه‌ای و بین‌المللی مورد توجه قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 22 اسفند 1403